THK, sportif hava araçlarından olan yamaç paraşütü, yelken kanat ve mikrolayt (Motorlu yelken kanat, motorlu yamaç paraşütü ve ultralight) dallarıyla ilgili olarak 1996 yılında Çok Hafif Hava Araçları adı altında bir okul kurdu. Türkkuşu bünyesinde kurulan bu Okul, kurulduğu tarihten itibaren kursiyer yetiştirmekte, sertifika ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden (SHGM) almış olduğu yetki çerçevesinde de lisans eğitimleri vermektedir.

THK bu eğitimleri verirken eğitim dokümanlarını ulusal ve uluslararası sivil havacılık kuralları ile Uluslar arası Havacılık Federasyonu’nun (FAI) spor kodlarına göre düzenlemektedir. Bilindiği üzere 1929 yılından beri Türkiye’yi FAI’de Türk Hava Kurumu temsil etmektedir.

Oysa Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nce Çok Hafif Hava Araçları İşletme Yönetmeliği (SHY 6-C) 1987 yılında ilk çıkarıldığında anılan hava araçlarının özellikleri bugünkü kadar ayrıntılı ve gelişmiş değildi. O nedenle birçok yönüyle SHY 6-C Yönetmeliği ihtiyaçlara cevap vermekten uzaklaşmıştır. Anılan tarihten itibaren de bu yönetmelik çok sayıda girişimde bulunulmasına rağmen SHGM tarafından çeşitli nedenlerle güncelleştirilemedi ve değişmesi gereken bazı bilgiler değiştirilemedi.

THK’nın kurduğu bu okul 1996 yılından beri düzenli bir şekilde bir taraftan mevzuatlara uygun eğitim verirken diğer taraftan da uygulamadan doğan sonuçları eğitim ve öğretim dokümanlarının içerisine ithal etmektedir. Bu konuda çıkarmış olduğu çok sayıda kitapla da Türk Gençliğine ve havacılara yol ve yön göstermektedir. Bu kapsamda;

gibi sportif havacılara yönelik ders kitapları hazırlamıştır. Bu kapsamda THK tarafından yürütülen diğer çalışmalar ise ana başlıklarla aşağıdaki gibi sıralanabilir;

En önemli eksikliklerden birisi de amatör ve sportif havacılığa Havacılık Otoriteleri tarafından yeterli ölçüde önem ve öncelik verilmemesinden kaynaklanan sorunların çözüm güçlüğüdür. Bu kapsamda yapılan çalışmaları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür.

1. Ülkemizde düzenli olarak 1990 yılından sonra yapılmaya başlayan ve hızla yayılan yamaçparaşüt ve yelkenkanat dalıyla ilgili hava araçlarının işletilmesinde yaşanan sorunlara çözüm bulmak, 1987 yılında çıkarılan, ancak günümüzde ihtiyaçlara cevap veremeyen “Çok Hafif Hava Araçları İşletme Yönetmeliğini (SHY 6C)” güncelleştirmek. ÇHHA’nin tüm dallarında genel kuralları belirlemek için SHGM’nin talebi üzerine 1995 yılında çalışmalara başlanmıştır.
2. Günümüze kadar “ÇHHA İşletme Yönetmeliği (SHY 6C)” amatör sporcuların da katılımıyla 5 kez güncelleştirilmiştir. Ancak farklı fakat gerçek sebebi anlaşılamayan nedenlerle SHGM’nce, hazırlanan bu taslak yönergeler yürürlüğe konulamamıştır. Bu dalda karşılaşılan sorunların ve son yıllarda yaşanan ciddi, aynı zamanda düşündürücü kazalardaki artışın ana nedeninin bu yasal boşluktan kaynaklandığı değerlendirilmektedir.
3. ÇHHA, özellikleri gereği sağlam ve programlı bir eğitim temeli ile yapılması gereken, kurallara kesin riayet ve disiplin gerektiren sportif havacılık dallarıdır. Bununla birlikte bu dalların mutlaka yasal dayanaklarla da desteklenmesi gerekmektedir. Sivil havacılıkta meydana gelen gelişmeler nedeniyle hem genel havacılık kurallarının herkes tarafından bilinmesi hem de ÇHHA’larının diğer ticari ve askeri havacılık otoriteleri tarafından bilinmesi gerekmektedir. THK bu konuya duyarlı olmakla birlikte üzerine düşeni yapmaya da hazırdır.
   
   Bu konuda deneyim ve tecrübe sahibi olan herkesten yararlanılması gerektiğine inanılmaktadır. Herkesi konuya duyarlı olmaya davet ediyor, önerilerinizi bekliyoruz.

Havacılık dallarının hemen hepsinde kulüpleşme ve federasyonlaşmaya gidilmesinin büyük yararları olacağı değerlendirilmektedir. Ancak bu konuda ülke genelinde kulüpleşme açısından sıkıntılar yaşanmaktadır. Sıkıntıların başında gerçek anlamda kulüpleşememek yatmaktadır. Kulüpleşme gerçekleştiği takdirde federasyonlaşma kendiliğinden doğacaktır. Aksi halde kısır çekişmelerinin ötesine geçilemeyecektir.

ÇHHA dallarından özellikle yamaçparaşüt sporunun, özelliği gereği THK dışında amatörler tarafından sportif veya ticari maksatla üniversitelerin havacılık kollarında, çeşitli bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerde, derneklerde, kulüplerde yapılıyor olması ve son yıllarda bu dalda sporcu sayısının artış göstermesi nedeniyle yasal prosedür sıkıntısının yanında amatörlerin kişisel ve/veya genel istekleri ve beklentileri de ortaya çıkmıştır.

Bu kapsamda bir grup sporcu tarafından bağımsız bir yamaçparaşüt-yelkenkanat federasyonu kurma çalışmaları başlatılmış, konuyla ilgili olarak 2005 yılı başlarında THK’nın görüşü de istenmiştir. Bu grup tarafından izlenen yolun ve politikanın yanlış olduğu kendilerine hatırlatılmış olmasına karşın görüşmelerden bir sonuç alınamamıştır. Oysa görüşmeler sırasında THK böyle bir oluşuma karşı olmadığını net bir şekilde ilgililere ifade etmiştir. Ancak tamamen bağımsız olarak (THK dışarıda bırakılarak) düşünülen bu oluşuma halihazırdaki yasalara ve THK’nın Tüzüğüne aykırı olması nedeniyle sıcak bakılmamaktadır. Buna rağmen konu ilgili Bakanlık yetkilileri tarafından incelenmektedir.

Bir federasyonun kurulabilmesi için 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 96ncı, 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 8inci maddesi gereğince en az beş derneğin aynı amaç doğrultusunda bir araya gelmeleri gerekmektedir. Federasyonlar da dernekler gibi kendine has özel bir tüzük hazırlamalı ve bu tüzük yetkili organlarca incelemeden geçmediği sürece kanun gereğince kurulmuş kabul edilmemektedir. Bunlar yapılmadan federasyon oluşturma girişimleri tamamen hayaldir. O nedenle de yapılan girişimlerden olumlu sonuç çıkması mümkün değildir.

Halihazırda amatör olarak hava sporlarıyla uğraşan ve herhangi bir belgesi bulunmayan amatör sporcular; belgelerini alarak (özellikle Fethiye bölgesinde ticari maksatla faaliyet gösteren şirket ve pilotlar) yasal prosedürlere takılmamak, ulusal ve uluslararası yarışmalara katılabilmek, öğretmenlik sertifikası alarak öğretmenlik yapmak, okul kurmak, sportif ve ticari maksatla organizasyonlar düzenlemek vb. gibi isteklerde bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan ve/veya benzer istekler ile ilgili yasal prosedür ve izinler; “2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili Yönetmelikler çerçevesinde tamamen SHGM’nin sorumluluğundadır.” Ancak halihazırda yürürlükte olan ÇHHA ile ilgili yönetmeliklerin günümüz ihtiyaçlarına cevap vermemesi nedeniyle SHGM de bu isteklere zorunlu olarak bir işlem yapamamaktadır.

Ülkemizde sportif havacılığın kurucusu ve merkezi konumunda olan THK’daki faaliyetler kendi iç yönergelerine bağlı olarak SHGM kontrolünde yapılmaktadır. Dolayısıyla amatör sporcuların istekleri ile ilgili asıl muhatap THK değil SHGM’dir. THK, ancak SHGM’nin konuyla ilgili olarak THK’yı yetkilendirmesi halinde amatörlerin isteklerine cevap verebilecek ve sorunların çözümü için çalışabilecektir.

THK, sportif havacılık branşlarında talep ve ihtiyaçlara bağlı olarak yasal boşluğun giderilmesi ve üzerine düşen görevi yerine getirmek için ilgili Bakanlıklarla koordineli çalışmaya devam etmektedir. Bu konudaki sorunları bireysel girişimlerle yürütmek ve sonuçlandırmak mümkün değildir. Ulusal ve uluslararası yasaları, kuralları, SHGM, THK, DHMİ gibi sivil ve sportif havacılık otoritelerini bir kenara bırakarak sonuç aramak, amatör havacılığın sağlıklı gelişimi açısından uygun değildir.

FAI Sporcu lisansları 1927 yılından beri THK tarafından verilmektedir. THK, kendi bünyesinde eğitim görenlerle, “Sertifika Kontrol Kurslarına” katılan sporcuların hepsine sporcu lisansı vermiş ve vermeye devam etmektedir. Her yıl açılan bu kursların, bu yıl, İnönü dışında başka bölgelerde de yapılması planlanmaktadır. Kurslarla ilgili tarihler THK’nin web sitesinde yayınlanmaktadır. Sporcuların bu kurslara katılmaları ve seviyelerinin uygun bulunması halinde kendilerine FAI Sporcu Lisansı verilebilecektir. Bu konuda kontenjan kısıtlaması bulunmamaktadır.

Bazı amatör sporcular anlaşılamayan nedenlerle FAI’ye bireysel girişimlerde bulunarak onları yanıltmaktalar ve Türkiye’nin uluslar arası arenada kötü bir imajla anılmasına neden olmaktadırlar. THK’den habersiz olarak yapılan bu girişimler FAI’nin yetkili organları tarafından THK’ye sorulmaktadır. THK’dan red cevabı almaları ile de olumsuzluklar bir birini takip etmektedir. Bu da sadece THK’nin değil ülkemizin prestij kaybına neden olmaktadır.

THK, bazı sporcuların son aylardaki FAI komisyonları nezdinde yaptıkları girişimlere karşı FAI yetkililerine karşı sert bir uyarı mesajı göndermiş ve bu tür bireysel girişimlere karşı hiçbir kimseyi muhatap almamaları için uyarmıştır. Bu tür bireysel girişimlerden dolayı doğabilecek olumsuzluklara karşı THK sert önlemler almaya hazırlanmaktadır. Çünkü sportif havacılık ve sporcu lisanslarının düzenlenmesi konusunda şu anda tek yetkili merci Türk Hava Kurumudur. Lisans için istenen ücret ise maliyeti dahi karşılamayacak kadardır. THK’den yetki almadan, sporcu lisansı almadan veya alınmış sporcu lisansını onaylatmadan izinsiz olarak yurt dışındaki yarışmalara katılamayacaklardır. Katıldıkları tespit edilenlerin ise haklarında yasal işlem başlatılacaktır.

THK, bu tür tedbirleri bu güne kadar almayı dahi düşünmemiştir. Ancak tüzel kişiliği rencide eden hiçbir girişime bundan sonra müsaade edilmeyecektir. Sporcu lisansı olmayan veya sorunlarla karşılaştıklarını iddia edenlerin ise THK Genel Başkanlığına şahsen veya yazılı olarak müracaat etmeleri durumunda sorunlarına çözüm bulunacaktır. Türk Hava Kurumu havacılığın her dalında gençliğimize hizmet vermek için vardır. Havacılıkla uğraşan herkese lisans vermek için onları teşvik ediyor. Ancak kesinlikle kural dışı uygulamalara ödün verilemez. Çünkü havacılıkta kurallar kanla yazılmıştır. THK halkımızın ve gençlerimizin güvenliğinden kendisini sorumlu tutmaktadır.

Semih Sayır’ın e-posta ile sporculara İngilizce ve Türkçe olarak duyurduğu protesto metni sadece Semih Sayır’ı değil ona destek olan bütün sporcuları etkileyecek bir durumdur. Lütfen yasaların içinde kalarak, sorunlarınızı yetkili makamlarla konuşarak, duyurarak çözmeye gayret edin. Bilmeyen insanların peşinde koşarak ne kendiniz, ne kurumunuz ne de ülkeniz için kötü örnek teşkil etmeyin.

İnternet forum sayfalarında yapılan bazı tatsız tartışmalar amatör havacıları yüceltmemektedir. Lütfen bu yanlışları yapmayın. Havacılık eğitimini ve ruhunu almış sporcuları kişisel çatışmalardan uzaklaşmaya davet ediyoruz.

Türk Hava Kurumu Genel Başkanlığı